الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

294

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

إطعام ستّين مسكينا ، و إلّا ترك ثلاثة أشهر ، فإن فاء و إلّا أوقف حتى يسأل : أ لك حاجة في امرأتك أو تطلّقها ؟ فإن فاء فليس عليه شيء و هي امرأته ، فإن طلّق واحدة فهو أملك برجعتها ؛ « 1 » ابو بصير گفت : از امام صادق - عليه السلام - پرسيدم : حكم مردى كه زنش را « ظهار » كرده چيست ؟ فرمود : اگر با او همبستر شد بايد بنده‌اى آزاد كند يا دو ماه پىدرپى روزه بگيرد يا به شصت مسكين غذا دهد و گرنه سه ماه آزاد گذاشته مىشود ، اگر رجوع كرد [ مشكلى نيست ] و گرنه توقيف و از او پرسيده مىشود : زنت را مىخواهى يا طلاقش مىدهى ؟ اگر رجوع كرد اشكالى ندارد و وى ، زن اوست و اگر يك بار طلاق داد ، باز او به رجوع اولويت دارد . نظر نگارنده : از حبس ، تعبيرات مختلفى مىشود كه شايد همه يك معنا داشته باشند ؛ مانند وقف ، ايقاف ، حصر ، اثبات ، اقرار و امساك ، گرچه مشهور و مصطلح همان سجن و حبس است . بنابراين كلمهء « أوقف » در گفتار امام از موارد سجن به حساب مىآيد ؛ چون به معناى حبس است . آراى فقيهان شيعه ( تصريح به حبس ) 1 . علّامه حلّى : . . . اگر سه ماه گذشت و يكى را انتخاب نكرد حاكم او را زندانى مىكند و در خوردن و آشاميدن سخت مىگيرد تا يكى را برگزيند . « 2 » 2 . فاضل مقداد : اگر ظهار با همهء شرطهايش تحقق پيدا كرد در صورتى كه زن بسازد ، سخنى نيست ، ولى اگر به حاكم شكايت برد وى را مىخواهد و مخيّر مىسازد ميان نگه‌داشتن يا طلاق دادن . اگر يكى را انتخاب كرد [ سخنى نيست ] . . . و اگر ، از هر دو خوددارى كرد سه ماه فرصت مىدهد و دوباره او را احضار و همان خواسته را تكرار مىكند اگر بر حرف خود اصرار داشت وى را به زندان مىاندازد و در خوردن و آشاميدن بر او سخت مىگيرد تا يكى را انتخاب كند . « 3 » 3 . سيّد على طباطبائى : . . . اگر يكى را انتخاب نكرد زندانى مىشود و در خوردن و آشاميدن بر او سخت مىگيرند و به اندازهء سدّ رمق به او مىدهند تا رجوع كند يا طلاق دهد . يا يكى از دو كار را انجام مىدهد و مجبور به يكى از دو كار نخواهد شد ، بلكه مخيّر بين آن

--> ( 1 ) . تهذيب الاحكام ، ج 8 ، ص 24 ، ح 55 ؛ نك : مصنّف عبد الرزاق ، ج 6 ، ص 439 . ( 2 ) . قواعد الاحكام ، ج 2 ، ص 186 . ( 3 ) . كنز العرفان ، ج 2 ، ص 290 .